Kiedy myślimy o Toruniu, przed oczami najczęściej staje nam gotycka Starówka, zapach pierników i pomnik Kopernika. Ale dla miłośników komunikacji miejskiej to miasto kryje w sobie coś jeszcze – jedną z niewielu w Polsce sieci tramwajowych o prześwicie toru wynoszącym równe 1000 milimetrów. Toruńskie tramwaje, z ich charakterystycznym żółto-niebieskim malowaniem, to nie tylko środek transportu. To element tożsamości miasta i świetny sposób na jego zwiedzanie.
🐎 Od koni do prądu, czyli początki toruńskich szyn (1891–1918)
Historia komunikacji tramwajowej w grodzie Kopernika sięga końca XIX wieku. Pierwsze tramwaje pojawiły się na ulicach w 1891 roku. Były to niewielkie wagony konne, które kursowały na strategicznej trasie łączącej Dworzec Kolejowy Toruń Miasto z samym centrum.
Ten konny epizod nie trwał jednak długo. Już w 1899 roku na toruńskie tory wyjechały pierwsze wozy z napędem elektrycznym. Zmiana ta zrewolucjonizowała transport w mieście – znacząco poprawiła szybkość i komfort podróży, wprowadzając Toruń w nowoczesną, dwudziestowieczną erę urbanizacji. Co ciekawe, węższy niż standardowy na kolei rozstaw szyn (1000 mm, czyli tzw. „metrówka”) przetrwał wszystkie zawirowania historii i funkcjonuje do dziś.
🚧 Złote lata, trudne decyzje i znikające tory
W okresie międzywojennym sieć tramwajowa była sukcesywnie rozbudowywana, docierając do kolejnych, rozrastających się dzielnic. Po II wojnie światowej, mimo wojennych zniszczeń infrastruktury, tramwaje stosunkowo szybko wróciły na trasy, a lata 50. i 60. przyniosły kolejne modernizacje dostosowane do rosnących potrzeb mieszkańców.
Jednak rozwój motoryzacji w latach 70. XX wieku przyniósł drastyczne zmiany. To właśnie wtedy podjęto decyzję o usunięciu tramwajów z ciasnych ulic Starego Miasta. Do dziś, wprawne oko wypatrzy wdeptane w bruk pozostałości tamtych czasów, choćby na ulicy Królowej Jadwigi. Kolejnym poważnym ciosem dla miłośników szyn był rok 1984, kiedy to zawieszono kursowanie tramwajów do głównego węzła kolejowego – stacji Toruń Główny.
Aby zrekompensować te cięcia, na pozostałych liniach zaczęto wprowadzać nowoczesny (jak na ówczesne czasy) tabor. Pasażerowie pożegnali stare wozy na rzecz szybkobieżnych, przegubowych wagonów typu 803N, a nieco później na ulice wyjechały kultowe pojazdy typu 805Na, kursujące najczęściej w dwuwagonowych zestawach.
📸 Najlepsze miejsca na zdjęcia tramwajów w Toruniu
Gdzie ustawić się z aparatem, żeby uchwycić idealny miejski kadr? Oto 4 sprawdzone miejscówki, w których toruński tabor prezentuje się najlepiej:
-
🚉
Przystanek Dworzec Miasto (01/02)
Czysta kompozycja to podstawa. Auta nie wjeżdżają tu w kadr, a gęste słupy trakcyjne nie zasłaniają sylwetki wagonów, co pozwala na idealne, wyizolowane ujęcie. -
🔄
Pętla Motoarena
Z uwagi na ograniczone miejsce w zabytkowej zajezdni, często odstawiane są tu wagony w ramach rezerwy. To świetny, spokojny punkt, by bez pośpiechu upolować klasycznego Konstala 805Na z bliska. -
☀️
Okolice Wałów gen. Sikorskiego 02
Fotograficzne serce miasta, tuż przy Starówce. Zbiegają się tu tory z trzech ulic, co gwarantuje intensywny ruch. Dzięki świetnej ekspozycji na słońce zrobisz tu udane zdjęcia o różnych porach dnia. -
🌿
Plac Mariana Rapackiego (Zielony Przystanek)
Mimo dużego ruchu pieszych i aut, to kadr obowiązkowy. Zintegrowany węzeł z obrośniętymi pnączami wiatami i dużą ilością zieleni tuż obok tworzy niesamowity, ekologiczny kontrast dla miejskich wagonów.
💡 Wskazówka sprzętowa: Fotografując węzeł na Wałach gen. Sikorskiego lub Plac Rapackiego, świetnie sprawdzi się uniwersalny obiektyw 18-55mm. Szerszy kąt łapie cały układ torów, a lekkie przybliżenie pozwala bezpiecznie wyłuskać detale wagonu wyjeżdżającego zza rogu bez potrzeby zbliżania się do jezdni.
🚋 Tabor i zajezdnia – od klasycznych Konstali po niskopodłogowce
Przez lata to właśnie wagony z rodziny 805Na stanowiły kręgosłup toruńskiej komunikacji. Ze względu na niewielkie rozmiary zajezdni przy ulicy Sienkiewicza 24/26, często można było spotkać składy „nocujące” na bocznych torach miejskich pętli.
Dziś Toruń odważnie stawia na nowoczesność. W taborze znajdziemy niskopodłogowe, klimatyzowane pojazdy (m.in. z bydgoskiej Pesy), które ułatwiają podróżowanie osobom z niepełnosprawnościami oraz rodzicom z dziećmi. Nie oznacza to jednak, że zasłużone Konstale całkowicie zniknęły. Wiele z nich przeszło gruntowną modernizację (tzw. „bulwy”) i w odświeżonych, miejskich barwach nadal z powodzeniem służą mieszkańcom, tworząc codzienny, komunikacyjny krajobraz Torunia.
Serce tego całego systemu bije we wspomnianej już zajezdni przy ul. Sienkiewicza. Warto czasem zajrzeć w jej okolice, gdzie obok tramwajów można dostrzec ciekawe pojazdy techniczne, takie jak choćby wozy sieciowe na podwoziach klasycznych ciężarówek marki Star.
🕰️ Zabytkowy tramwaj turystyczny – powrót do przeszłości
Dla turystów spragnionych klimatu retro, toruński MZK przygotował nie lada gratkę. W okresie letnim na ulice wyjeżdża specjalny, otwarty wagon turystyczny.
Wprawdzie fizycznie wagon ten został wyprodukowany w 1960 roku (jako popularny Konstal 5N), w latach 90. przeszedł niezwykłą metamorfozę. Został całkowicie przebudowany, by swoim wyglądem imitować wczesne, przedwojenne pojazdy kursujące po mieście. Jazda takim „kabrioletem na szynach” w ciepły, wakacyjny dzień to fantastyczne przeżycie. Co ciekawe, wagon można również wynająć na wyłączność i zaplanować własną, niezapomnianą wycieczkę po wybranej trasie toruńskiej sieci.
Konstal 805Na
Trzon toruńskiej sieci od lat 80. Żółto-niebieski symbol miasta i tradycyjny klimat wysokiej podłogi. Coraz rzadszy widok na toruńskich torach – warto złapać je w kadrze, póki wciąż kursują liniowo.Pesa Swing
Obsługują większość najważniejszych linii miasta (modele 121NbT i 122NbT). Ciche, w pełni niskopodłogowe – najwygodniejsza opcja na wycieczkę z dziecięcym wózkiem.Wagon turystyczny
Wyjątkowy, otwarty wóz stylizowany na zabytkowy. Kursuje sezonowo od wiosny do końca lata, oferując przejażdżki w unikalnym, dawnym klimacie.🧳 Chcesz zobaczyć więcej? Zwiedzaj Toruń nie tylko po szynach
Tramwaje to fantastyczny punkt wyjścia do poznawania miasta, ale Toruń ma do zaoferowania znacznie więcej. Jeśli szukasz pomysłu na idealny, weekendowy wyjazd, chcesz wiedzieć, gdzie zjeść najlepsze pierniki i które gotyckie zakamarki Starówki warto odwiedzić, koniecznie zajrzyj do mojego drugiego wpisu:
👉 Co zobaczyć w Toruniu? Sprawdzony plan na weekendową wycieczkę
