Żnińska Kolej Powiatowa

🖼️Atrakcja w sercu Pałuk

Żnińska Kolej Powiatowa to jedna z najlepiej zachowanych kolei wąskotorowych w Polsce, łącząca Żnin, Wenecję, Biskupin i Gąsawę. Sezonowe przejazdy turystyczne pozwalają odkryć malownicze krajobrazy Pałuk oraz dotrzeć do najważniejszych atrakcji regionu. To doskonały pomysł na rodzinny wypad, weekendową wycieczkę lub pierwszy kontakt dzieci z prawdziwą „ciuchcią”. Po drodze czekają największe hity regionu, takie jak Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji oraz Biskupin, a także urokliwe zakątki Pałuk, które zachęcają do spacerów i fotografowania.

🗓️ Kiedy jeździ kolejka? Kalendarz i rozkład jazdy na sezon 2026

📅 Kiedy kursuje Żnińska Kolej Wąskotorowa?

🕒 Żnińska Kolej Powiatowa – rozkład jazdy 2026

📱 Na telefonie tabelę najlepiej oglądać w poziomie.

💰 Cennik 2026 i bilety: Żnińska Kolej Wąskotorowa

🛤️Mapa Żnińskiej Kolei Powiatowej

🚂 Realistyczny przebieg trasy Żnińskiej Kolei Wąskotorowej (ze szczegółowym uwzględnieniem łuków i przejazdów)

🔨Historia Żnińskiej Kolei Powiatowej

🏗️Początki

Budowa kolei o szerokości toru 600 mm ruszyła wiosną 1893 roku. Trasa rozpoczynała się w Żninie, w bezpośrednim sąsiedztwie linii normalnotorowej, która dotarła do Żnina już w 1889 roku. To właśnie tutaj powstało pełne zaplecze techniczne: parowozownia, warsztaty oraz pozostała niezbędna infrastruktura. Pierwsze pociągi towarowe uruchomiono już jesienią, jednak za oficjalne rozpoczęcie przewozów uznaje się 1 lipca 1894 roku.

Żnińska Kolej Powiatowa szybko stała się ważnym elementem gospodarki regionu, obsługując zarówno ruch pasażerski, jak i przewozy towarowe – głównie rolnicze. Przez wiele lat jej głównym klientem była Cukrownia Żnin, jednak ładunki odbierano praktycznie w każdej miejscowości położonej przy trasie ciuchci. W kolejnych latach sieć była stopniowo rozbudowywana, obejmując coraz bardziej oddalone miejscowości.

📈Historia powojenna

Po II wojnie światowej Żnińska Kolej Powiatowa przeżywała okres największego natężenia ruchu. W 1949 roku, podobnie jak inne wąskotorówki w Polsce, została przejęta przez Polskie Koleje Państwowe, które przeprowadziły szereg modernizacji i remontów istniejących linii.

Zmiany w transporcie nastąpiły wraz z rosnącą popularnością samochodów. Ruch pociągów pasażerskich na Żnińskiej Kolei Dojazdowej został zawieszony już w 1962 roku, a przewozy towarowe stopniowo ograniczano, aż ostatecznie zakończono je w latach 90. XX wieku. W okresie 1972–1995 zamykano kolejne odcinki wąskotorówki, co nieuchronnie doprowadziło do kurczenia się całej sieci.

Przełom przyniósł rok 1972, gdy w miejscowości Wenecja otwarto Muzeum Kolei Wąskotorowej. Wraz z nim ruszyły sezonowe pociągi turystyczne kursujące na trasie Żnin – Wenecja – Biskupin – Gąsawa. Po dziś dzień linię obsługują parowóz Px38-805 oraz lokomotywy spalinowe Lyd2 – ikony żnińskiej wąskotorówki.

🚂Kolej dzisiaj – kultowa atrakcja turystyczna Pałuk

Współcześnie Żnińska Kolej Powiatowa pełni przede wszystkim funkcję atrakcji turystycznej, przyciągającej rodziny, miłośników historii techniki oraz wszystkich, którzy chcą poczuć klimat dawnej kolei.

Pociągi kursują sezonowo, najczęściej od wiosny do jesieni, łącząc najciekawsze miejsca regionu Pałuki. Trasa prowadzi przez urokliwe okolice jezior, wiosek i pól, a sama podróż staje się spokojnym, nostalgicznym doświadczeniem – przeciwieństwem codziennego pośpiechu. To idealna okazja, by spojrzeć na region z innej perspektywy i zrobić klimatyczne zdjęcia.

🛤️ Żnińska Kolej Powiatowa na trasie

📍 Start: Żnin Wąskotorowy

Naszą podróż rozpoczynamy na klimatycznej stacji Żnin Wąskotorowy przy ul. Potockiego 4 (jednak w zależności od rozkładu jazdy można startować również z nowego przystanku Żnin Licealna). To miejsce ma w sobie wyjątkowy urok – stara parowozownia wachlarzowa z obrotnicą i spokojny park za zabudowaniami tworzą idealny klimat do rozpoczęcia powolnej, nostalgicznej wyprawy.

Gdy pociąg rusza, szybko zostawiamy za sobą miasto i jego codzienny rytm. Chwilę później zaczyna się prawdziwa, sielska podróż wśród pól i zagajników.

🌾 Między polami a lasem

Opuszczamy Żnin i kierujemy się na południe. Krajobraz natychmiast staje się bardziej zróżnicowany niż na późniejszym odcinku. Po opuszczeniu Żnina krajobraz od razu staje się bardziej różnorodny. Kolejka wije się przez tereny dawniej podmokłe – Żuławy Żnińskie – gdzie do dziś widać ślady dawnych melioracji. Ten fragment trasy przywodzi na myśl Żuławską Kolej Dojazdową – otwarte przestrzenie, szerokie horyzonty i rytmiczny stukot kół.

🚉 Rydlewo

Pośród pól i pojedynczych kęp starodrzewu mijamy niewielką stację Rydlewo – dawny punkt, z którego odgałęział się tor do Ostrowca. Lokomotywa daje o sobie znać charakterystycznym gwizdem, a wzdłuż trasy można dostrzec potężne, wiekowe dęby stojące przy polnych drogach niczym świadkowie dawnych czasów.

🌊 Przystanek Wenecja

Następnie trasa staje się bardziej kręta, a tor delikatnie obniża się zboczem wzgórza. Po kilku minutach jazdy dojeżdżamy do Wenecji, jednego z najbardziej fotogenicznych odcinków całej linii. W tym miejscu pociąg dosłownie ociera się o taflę jeziora, jadąc tuż przy wodzie. Zanim skład zatrzyma się na stacji Wenecja Muzeum, mija turystyczny kompleks oraz nabrzeże, gdzie latem tętni wakacyjne życie.

To właśnie tutaj znajduje się serce całej kolejki – Muzeum Kolei Wąskotorowej. Wielu turystów kończy tu trasę lub zaczyna swoją przygodę, bo w Wenecji historia techniki jest dosłownie na wyciągnięcie ręki. Parowozy, drezyny, wagony z różnych epok i imponująca kolekcja urządzeń kolejowych sprawiają, że to absolutnie obowiązkowy punkt programu.

🛖 Kluczowy odcinek: Biskupin i okolice

Z Wenecji trasa prowadzi wzdłuż drogi do Biskupina. Po lewej stronie widać Jezioro Biskupińskie. Na tym odcinku skład, którym podróżujemy przejeżdża przez most na rzece Gąsawce. Z wagonów doskonale widać zarys grodu i charakterystyczne konstrukcje osady, które rozsławiły region w całej Polsce. Tak docieramy do stacji Biskupin W sezonie jest tu naprawdę gwarno – rodziny, wycieczki szkolne, pasjonaci archeologii.

🎯 Manewry na stacji w Gąsawie

Ostatni etap to spokojny przejazd do Gąsawy, miejscowości niedużej, ale ważnej historycznie. Tu odbywa się tzw. oblot składu – lokomotywa objeżdża wagony, by ustawić się na czele pociągu w drodze powrotnej.

Po drodze kolejka trzyma się brzegu Jeziora Gąsawskiego, które jest częścią malowniczego Szlaku Piastowskiego. Sama stacyjka w Gąsawie zachowała prostotę i autentyczny, wiejski klimat – idealne zwieńczenie podróży w rytmie slow travel.

💛 Dlaczego warto przejechać się Żnińską Koleją Wąskotorową

• połączenie czterech dużych atrakcji na jednej trasie: Żnin – Wenecja – Biskupin – Gąsawa,
• historyczny tabor, w tym jedyny czynny parowóz Px38,
• idealna propozycja dla rodzin, seniorów i miłośników kolei,
• malownicza, spokojna trasa, która pozwala odetchnąć od codzienności,
• ważny element lokalnej tożsamości mieszkańców Pałuk.

Dla wielu turystów przejazd ciuchcią to obowiązkowy punkt pobytu w regionie, a dla mieszkańców – ważna część lokalnej tożsamości.

👍Praktyczny pomysł na wycieczkę: zacznij od Gąsawy

Podczas naszej ostatniej rodzinnej wizyty na Pałukach postanowiliśmy zacząć podróż od końca linii, czyli z Gąsawy. To świetny sposób, by uniknąć problemów z parkowaniem oraz tłoku w pociągu – szczególnie w wakacje i weekendy.

Rozkład jazdy jest ułożony tak sprytnie, że bez pośpiechu mogliśmy wysiąść w Biskupinie, zwiedzić muzeum, a następnie wsiąść w kolejny skład i pojechać do Wenecji, gdzie czeka m.in. Muzeum Kolei Wąskotorowej. Na końcu dojechaliśmy do Żnina, skąd wróciliśmy całą trasą z powrotem do Gąsawy.

📸Poniżej więcej zdjęć z wyprawy

 

💡 FAQ – Informacje praktyczne

1. Gdzie kupić bilety i czy można płacić kartą? Bilety kupisz wyłącznie u kierownika pociągu na każdej stacji (Żnin, Wenecja, Biskupin, Gąsawa). Nie musisz szukać kasy biletowej przed wejściem do wagonu. Za bilet zapłacisz zarówno gotówką, jak i kartą płatniczą lub telefonem.

2. Czy pociąg jest dostosowany do wózków i rowerów? Tak, obsługa pociągu pomaga w umieszczeniu wózków dziecięcych oraz rowerów w wagonach letnich lub specjalnie wyznaczonych miejscach. Bilet za rower kosztuje 10 zł, a dzieci do lat 3 podróżują za symboliczne 3 zł.

3. Czy bilety do muzeów w Biskupinie i Wenecji są w cenie przejazdu? Nie. Bilet na kolejkę obejmuje wyłącznie sam przejazd. Wstęp do Muzeum Archeologicznego w Biskupinie oraz Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji jest płatny oddzielnie w kasach tych instytucji. Dzięki biletowi całodziennemu możesz jednak dowolnie wysiadać i wsiadać, co ułatwia zwiedzanie obu miejsc w jeden dzień.

🔍Poznaj również:

Ostatnia aktualizacja: 12 kwietnia 2026