Śmigielska Kolej Wąskotorowa to jedna z najbardziej kameralnych i zarazem najciekawszych atrakcji turystycznych Wielkopolski. Położona w niewielkim, ale niezwykle klimatycznym Śmiglu, niedaleko Leszna, przez dziesięciolecia stanowiła ważny element lokalnego systemu transportowego, łącząc okoliczne miejscowości i obsługując zarówno ruch pasażerski, jak i towarowy. Dziś, choć nie prowadzi regularnych przewozów turystycznych, pozwala odbyć sentymentalną podróż w czasie i odkryć historię regionu z perspektywy wąskotorowego wagonu. Ogólnodostępne przejazdy organizowane są tu sporadycznie, a główną formą działalności jest wynajem pociągów dla grup zorganizowanych, co czyni tę kolejkę prawdziwą perełką dla miłośników niszowych i autentycznych atrakcji kolejowych.
📌 Najważniejsze informacje
🛤️ Trasa czynna: Stare Bojanowo Wąskotorowe – Śmigiel – Nowa Wieś Kościańska
📏 Długość: ok. 7 km (obecnie czynny odcinek)
🌍 Region: woj. wielkopolskie
📍 Stacja główna: Śmigiel (rejon ul. Dworcowej / Mickiewicza)
🚆 Dojazd pociągiem: Najlepiej wysiąść na stacji Stare Bojanowo lub Kościan (magistrala Poznań – Wrocław).
🚌 Dalszy transport: Ze stacji węzłowych do Śmigla łatwo dotrzesz lokalnym transportem publicznym, rowerem lub samochodem.
📅 Najbliższe wydarzenia/przejazdy 2026:
Aktualnie brak ogłoszonych terminów przejazdów ogólnodostępnych na 2026 rok.
Śmigielska Kolej Wąskotorowa koncentruje się przede wszystkim na organizacji przejazdów dla grup zorganizowanych oraz wydarzeń lokalnych, takich jak Dni Śmigla czy imprezy tematyczne. Warto regularnie sprawdzać oficjalną stronę operatora – Zakładu Komunalnego w Śmiglu Sp. z o.o. – aby nie przegapić ewentualnych terminów.
🗺️Śmigielska Kolej Wąskotorowa – mapa trasy
Ładowanie mapy trasy…
🚂 Trasa Śmigielskiej Kolei Wąskotorowej z uwzględnieniem łuków i precyzyjnego przebiegu dawnego odcinka do Wielichowa
🗺️ Śmigielska Kolej Wąskotorowa – obecnie
Obecnie Śmigielska Kolej Wąskotorowa funkcjonuje jako kameralna atrakcja turystyczna o lokalnym charakterze. W eksploatacji pozostaje odcinek linii Stare Bojanowo Wąskotorowe – Śmigiel – Nowa Wieś Kościańska. Ogólnodostępne pociągi uruchamiane są stosunkowo rzadko, zazwyczaj przy okazji wydarzeń tematycznych lub lokalnych świąt. Na co dzień istnieje możliwość wynajęcia składu dla grup zorganizowanych, co czyni kolejkę szczególnie atrakcyjną dla wycieczek szkolnych i miłośników kolejnictwa. „Upolowanie” przejazdu ogólnodostępnego stanowi prawdziwą gratkę dla pasjonatów wąskich torów.
🕰️ Historia Śmigielskiej Kolei Wąskotorowej
Budowa śmigielskiej kolei o szerokości toru 1000 mm ruszyła już w 1898 roku, a pierwszy pociąg wyjechał na szlak we wrześniu 1900 roku. Od początku istnienia kolej była jednym z głównych środków transportu w regionie, łącząc Śmigiel z Wielichowem i Krzywiniem.
Po II wojnie światowej, w 1949 roku, śmigielską wąskotorówkę przejęły Polskie Koleje Państwowe. W latach 1951-1952 przekuto tory na standardowy rozstaw 750 mm. W latach 60. XX wieku do przewozu ładunków zaczęto używać wagonów transporterów. W 1973 roku pożegnano trakcję parową, a sześć lat później zamknięto odcinek Krzywiń – Zgliniec. Zgodnie ze znanym scenariuszem, w latach 80. XX wieku na kolei śmigielskiej zauważalny był spadek przewozów, co doprowadziło do jej likwidacji.
W 1990 roku zlikwidowano odcinek Zgliniec – Stare Bojanowo, a w 1993 roku zawieszono przewozy na odcinku Śniaty – Wielichowo. Na pozostałej części linii regularne przewozy pasażerskie prowadzone były przez PKP do czerwca 2001 roku, a towarowe do końca 2001 roku.
🚆 Śmigielska Kolej Wąskotorowa – czasy SKPL
4 lutego 2002 roku, po uprzednim przejęciu kolei przez Urząd Gminy, Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych wznowiło kursowanie pociągów pasażerskich, a następnie również towarowych.
W tamtych latach przewozy towarowe – jak na kolej wąskotorową – były imponujące i stanowiły ważny element lokalnej logistyki. Równocześnie prowadzone były regularne przewozy pasażerskie, a pociągi docierały aż do Wielichowa, przywracając dawne znaczenie komunikacyjne linii.
Szczególnym wydarzeniem był rok 2008, kiedy to na śmigielskiej kolejce gościł parowóz Px48-1919, wypożyczony z Gnieźnieńskiej Kolei Wąskotorowej. Jego obecność przyciągnęła licznych entuzjastów kolejnictwa i fotografów.
Planowy ruch prowadzony przez SKPL trwał do 2010 roku.
🤔 Dlaczego warto odwiedzić Śmigielską Kolej Wąskotorową?
Śmigielska Kolej Wąskotorowa (nazywana pieszczotliwie „Śmigielką”) to prawdziwy wehikuł czasu i unikalna perła na mapie Wielkopolski.
Krótka odpowiedź: Dla autentycznego, niespiesznego klimatu! Zamiast nadmorskiego zgiełku znajdziesz tu surowe piękno dawnej kolei. Zobacz, co zyskujesz wybierając się na tę trasę:
-
🚂
Żywa lekcja historii i zabytkowy tabor
To wyjątkowa możliwość poznania historii jednej z najstarszych kolei wąskotorowych w regionie. Przejazd historycznym taborem, w tym kultowymi wagonami motorowymi MBxd2 (tzw. „rumunami”), to absolutna gratka i mechaniczna muzyka dla uszu każdego miłośnika kolei. -
🌾
Slow travel i malownicze krajobrazy
Trasa wije się przez spokojne, rolnicze krajobrazy Wielkopolski. Pola, łąki i urokliwe stacyjki mijane w wolnym tempie tworzą idealne warunki do odpoczynku od miasta. To także 📸 doskonałe miejsce dla miłośników fotografii, szukających kadrów z duszą. -
👨👩👧👦
Kameralny charakter dla rodzin
Nie ma tu tłoku znanego z najpopularniejszych turystycznych linii. Panuje za to luźna, rodzinna atmosfera, dzięki czemu dzieci mogą w spokoju i z bliska zobaczyć, jak funkcjonuje dawna stacja, a dorośli – zrelaksować się w rytmie turkotu kół.
💡 Wskazówka z doświadczenia: Na mniejszych przystankach i stacyjkach po drodze nie uświadczysz straganów z jedzeniem. Jeśli planujesz wysiąść gdzieś na dłużej w poszukiwaniu idealnych kadrów zdjęciowych, zabierz ze sobą własny prowiant do plecaka!
❓ FAQ – Informacje praktyczne
1. Kto jest operatorem Śmigielskiej Kolei Wąskotorowej?
Obecnie kolejką zarządza Zakład Komunalny w Śmiglu Sp. z o.o. To ta instytucja odpowiada za utrzymanie taboru oraz organizację przejazdów okolicznościowych.
2. Na jakiej trasie kursuje kolejka w Śmiglu?
W eksploatacji turystycznej pozostaje odcinek linii Stare Bojanowo – Śmigiel – Nowa Wieś. Choć dawniej tory prowadziły znacznie dalej, obecnie przejazdy odbywają się na tym malowniczym fragmencie, ukazującym rolniczy krajobraz regionu.
3. Czy pociągi kursują regularnie przez cały rok?
Nie, Śmigielska Kolej Wąskotorowa nie prowadzi codziennych przewozów pasażerskich. Ogólnodostępne pociągi kursują okazjonalnie, zazwyczaj przy okazji świąt, wydarzeń tematycznych lub Dni Śmigla. Warto śledzić oficjalne komunikaty, by nie przegapić terminów.
4. Czy można zamówić przejazd indywidualny?
Tak, to jedna z największych atrakcji dla grup. Istnieje możliwość wynajęcia składu (np. wagonu motorowego MBxd2) na specjalne okazje, wycieczki szkolne czy spotkania pasjonatów kolejnictwa, po uprzednim kontakcie z operatorem.
